Društvene mreže postale su sastavni dio svakodnevnog života, posebno djece i adolescenata. Iako pružaju platformu za povezivanje i izražavanje, istraživanja sve više ukazuju na značajne negativne efekte društvenih medija na mentalno zdravlje djece. U ovom blogu ćemo detaljno raspravljati o ovim negativnim aspektima i naglasiti važnost prevencije i edukacije.

Idealizovana slika i poremećaji u samopouzdanju

Jonathan Haidt, zajedno s drugim istraživačima, ističe nekoliko ključnih negativnih aspekata društvenih medija. Prvo, provođene vremena na društvenim mrežama može dovesti do povećanog stresa i anksioznosti kod djece zbog stalne izloženosti idealiziranim prikazima života drugih ljudi. Ova pojava često rezultira smetnjama u samopouzdanju i percepciji vlastitog tijela.

• Nerealni standardi ljepote: Djeca su često izložena filtriranim i izmijenjenim fotografijama koje predstavljaju nerealne standarde ljepote, što može dovesti do osjećaja inferiornosti i nezadovoljstva vlastitim izgledom.
• Konstantno poređenje: Konstantno poređenje sa vršnjacima i poznatim ličnostima može stvoriti osjećaj inferiornosti i nižeg samopouzdanja.

Povećan rizik od depresije i anksioznosti

Nadalje, istraživanja pokazuju da društveni mediji mogu povećati rizik od depresije, anksioznosti i drugih mentalnih poremećaja kod adolescenata. Pretjerana upotreba društvenih medija često dovodi do problema kao što su poremećaji spavanja, smanjena fizička aktivnost i društvena izolacija.

• Poremećaji spavanja: Plavo svjetlo sa ekrana može poremetiti cirkadijalni ritam i time negativno uticati na spavanje, što dodatno pogoršava mentalno zdravlje.
• Smanjena fizička aktivnost: Vrijeme provedeno na društvenim mrežama često negativno utiče na fizičku aktivnost, što može dovesti do pogoršanja fizičkog zdravlja i samim tim utjecati na mentalno zdravlje.
• Društvena izolacija: Iako su društveni mediji zamišljeni kao alat za povezivanje, prekomjerna upotreba može dovesti do osjećaja usamljenosti i izolacije

Nezdrave navike i ponašanja

Konstantna upotreba društvenih medija može dovesti do razvoja nezdravih navika i ponašanja, kao što su ovisnost o društvenim mrežama, strah od propuštanja (FOMO) i sklonost samoozljeđivanju.

• Ovisnost o društvenim mrežama: Djeca mogu postati ovisna o društvenim mrežama, što negativno utiče na njihovu sposobnost koncentracije i obavljanja svakodnevnih aktivnosti.
• Strah od propuštanja (FOMO): Stalna potreba da se bude u toku može uzrokovati anksioznost i stres.
• Samopovređivanje: Negativni komentari i bullying putem interneta mogu dovesti do ekstremnih mjera kao što su samopovređivanje i samoubilačke misli.

Cyberbullying i suicidalne tendencije

Jedan od najalarmantnijih aspekata je povezanost društvenih medija sa stopom samoubistava među djecom i adolescentima. Istraživanja pokazuju da izloženost negativnom sadržaju na društvenim mrežama, poput cyberbullying-a, može značajno povećati rizik od samoubilačkih misli i ponašanja kod mladih.

• Cyberbullying: Negativni komentari i uznemiravanje na mrežama mogu dovesti do ozbiljnih emocionalnih trauma.

Uloga roditelja, edukatora i platformi

Iz tih razloga, uloga roditelja, vaspitača i samih društvenih mreža je ključna u zaštiti djece. Postavljanje ograničenja upotrebe društvenih medija, edukacija o digitalnoj pismenosti i promicanje zdravih navika mogu pomoći u smanjenju negativnih učinaka društvenih medija na mentalno zdravlje djece.

Iako društvene mreže mogu imati pozitivne aspekte, ne treba zanemariti njihove negativne učinke na mentalno zdravlje djece. Roditelji, edukatori i društvene platforme moraju raditi zajedno na stvaranju sigurnijeg internetskog okruženja za djecu i adolescente. Edukacija, prevencija i podrška ključni su koraci u smanjenju štetnih efekata društvenih medija na mentalno zdravlje mladih.